Niet oordelen

De ontwikkeling van een juiste oefeninstelling wordt bevorderd door een onpartijdige houding t.o.v. de eigen ervaring. Hiertoe is het gewenst dat je je bewust wordt van de voortdurende stroom oordelen en reacties op innerlijke en uiterlijke ervaringen waarin we allemaal gevangen zitten en vervolgens leert er afstand van te nemen. Als we op de activiteit van onze geest gaan letten kunnen we ontdekken dat we voortdurend oordelen over onze ervaringen. We etiketteren en categoriseren bijna voortdurend. Over alles wat we ervaren denken we in termen van de waarde die het voor ons heeft. Sommige dingen, gebeurtenissen of mensen worden als goed beoordeeld, omdat we ons er goed door voelen. Andere zaken beoordelen we even snel als slecht, omdat we ons er minder goed bij voelen. De rest beoordelen we als neutraal. Deze zaken bannen we uit ons geheugen; ze worden afgedaan als saai. We schenken er verder geen aandacht meer aan. Ze doen niet meer ter zake.

Deze gewoonte te oordelen, etiketteren en categoriseren zet ons vast in automatische reacties, waarvan we ons niet bewust zijn en die vaak geen objectieve basis hebben. Deze oordelen domineren onze geest, waardoor het moeilijk wordt rust in onszelf te vinden. De geest is een jojo die de hele dag op en neer gaat aan het touwtje van onze oordelende gedachten. Hoe je het ook wendt of keert: je wordt sterk door sympathieën en antipathieën in beslag genomen. Een van de eerste dingen die je zult moeten nastreven is het je bevrijden van de automatismen die aan dit oordelen te grondslag liggen. Door door je vooroordelen en angsten heen te kijken zul je mogelijk  beter in staat zijn met stress om te gaan.

Wanneer je onderkent dat de geest oordeelt hoef je daar niet mee te stoppen. Alles wat nodig is dat je je er van bewust bent dat het gebeurt.

Als je, zoals in de oefeningen regelmatig gevraagd zal worden je eigen ademhaling observeert kunnen gedachten opkomen als “dit lukt me nooit” of “dit werkt niet”. Dit zijn oordelen. Wanneer deze gedachten opkomen is het belangrijk ze als oordelend te herkennen en jezelf er aan te herinneren dat de ontspanningstraining inhoudt dat de oordelen worden opgeschort en dat je, om het even wat er in je geest opkomt, blijft observeren, inclusief de eigen oordelende gedachten, zonder je te laten storen bij de ademhalingsobservatie.